ch-T.07 » Basel Tramvayı Almanya’ya Weil’a uzuyor

Kullanıcı avatarı
alabay
Evliya Çelebi
Mesajlar: 5249
Kayıt: 21 Eyl Cum, 2007 12:12

ch-T.07 » Basel Tramvayı Almanya’ya Weil’a uzuyor

Mesajgönderen alabay » 30 May Cum, 2014 12:48

Basel’in 8 numaralı tramvay hattı plâna göre Pazar günü 14 Aralıkta Almanya’nın Weil (vâyl) kentine yapılan uzatmada çalışmaya başlayacak. Cuma günü 12 Aralıkta hattın resmî açılış töreni.

Bu 75 sene sonra Avrupa’da ilk sını aşan tramvay hattı diyorlar. Bence bunu başka türlü yazmaları gerekirdi, belki 75 sene sonra ilk yeni yapılan sınır aşan tramvay hattı. Çünkü meselâ sırf Basel’i ele alırsak, şu anki 10 numaralı hat hâlen bir duraklığına Fransa’ya geçiyor, yani iki kez sınırı aşıyor. Sondurak Rodersdorf ile iki durak sonraki Flüh (flüğ) arasında Fransa’da bulunan Leymen (löymon/laymen) durağı var. tabiîki Basel kenti çok ilginç bir konumda, çünkü metropolü üç farklı ülkede: İsviçre, Almanya ve Fransa. Eskiden bir çok hat sınırları aşıyorlardı, bunlar kısaltıldı, bilhassa ssavaşlardan dolayı. Ama eskiden, yanlış hatırlamıyorsam, Saint Louis’ye (sen lüi) ve Huningue’e (üning) de tramvaylar giderdi. Bunlar şimdi tam sınırda duruyorlar. Almanya’da ise Lörrach (lörrah) kentine tramvay işlerdi. Savaştan sonra bir süre Lörrach’ta kalan hat kısmı Lörrach Tramvay İşletmesi olarak devam etti, sonra vazgeçildi. Lörrach ve Weil birbirlerine yapışık iki kent, ikisi beraber de Basel metropol alanında, yani bütün bu yerleşim alanları arasında direk gecişler var, sokağın bir kısmı şu ülkede, öteki kısmı ise bu ülkede. Şimdi 8 numara ile yine nihayet (!) sınırötesi işletmelere adım atmaları çøk güzel ve önemli. Otobüsler zaten sınırları zart zurt geçiyorlar, sanki sınır yokmuş gibi. Tek siyasî problem şu: İsviçre Avrupa’nın ortasında da olsa, Avrupa Birliği’ne dahil değil. O yüzden etraftaki ülkelere ciddî ve hakiki sınır kapıları var. Bu öteki ölkelerde, namı Almanya ve Fransa arasında böyle değil, hiçbir şekilde sınır kapısı veya kontrolü yok. Kontrol yapılacaksa, mobil şekilde olur, yani hem Alman polisi Fransa’ya geçebilir, hem Fransız jandarması Almanya’ya. İsviçre Sınır Polisi (de) Almanya’ya silâhlı geçebilir, özel müsaadeleri var, ama bu sırf sınırı geçen trenler için. Yani, çok ilginç bir durum. Başka teknik bir sorun, Almanya ve Fransa’nın aynı parayı kullanmaları: Euro, ama İsviçre’ninkisi Franken. Bu yüzden bilhassa Basel gibi Euro alanının neredeyse içinde bulunan bir kentte bütün bilet otomatları iki farklı para birimi ile işler. Almanya’daki otomatları nasıl yapacaklar, onu henüz bilmiyorum.

Şurada güzel bir tramvay haritası var:

https://upload.wikimedia.org/wikipedia/ ... n_2009.png

Bahsettiğim eski geçişler St. Louis Grenze (zankt luis grentse) ve Riehen Grenze (riihın grentse). Yeni geçiş Kleinhüningen’in (klaynhüningen) ötesinde olacak.

Basel’in iki büyük özelliği var: İlki, Ren nehrinin önemli bir limanı, kuzey istikameti denize doğru doğu istikameti ise Bodensee denen büyük göle (Almanya/İsviçre/Avusturya üçgeni de burada). Ayrıca Basel kimya ve ilâç sanayiinin büyük, belki de en büyük noktası. Yuttuklarınız hapların büyük bir kısmı ya buradan ya da buranın lisansı ile. Konuyla direk alâkalı olmasa da, şunu da belirteyim, ikinci büyük ve önemli noktası da Almanya’daki Mannheim/Ludwigshafen ikiz kenti. Bunlar da Ren nehri üzerindeler, iki farklı eyalete aitler. Burada meselâ BASF farbrikası duruyor. Yani tüm bant, şerit ve yapıştırıcı tekniği burada. Tabiîki böyle büyük ve ağır sanayinin ne kadar tehlikeli olabileceğini gözünüzde canladırabilirsiniz herhâlde. Ren nehri ona göre uzun zaman çok ölü bir nehirdi, ama artık öyle değil. Geriye kalan tek problem, Basel’in bulunduğu »bizim bura« deprem bölgesi olması. Binüçyüzbilmemkaç senesinde bir deprem bütün kenti yok etmişti. Ve ben burada yaşadığımdan beri en az üç orta ile ağırca deprem oldu (bunlar tabiîki rölatif, burada bugün (!) 5 ağırlığında bir deprem hiçbir hasar yaratmaz, başka yerlerde onbinlerce kişi ölür). O yediyüz sene evvelki deprem 7 şiddetindeydi. 3 şiddetinde depremler sıkça oluyor, 5 ile 6 arasında bir depremi ben bundan on sene (?) evvel yaşamıştım, o bayağı oha idi! Buzdolabım devriliyordu.

Amma da uzattım :-) Gelgelelim yine 8 numaraya. Basel’in en önemli hatlarından bir tanesi, en sık kullanılanı. İsviçre’de uzatmanın başlangıcı, yani taraf/kısım inşaat başı, 06.12.2006’da idi, Almanya’da da 18.03.2011’de. Almanya kısmında hattın çok zor yerlerden geçmesini sağlamak bayağı vakit ve plânlama istedi. Meselâ nöraljik nokta olarak Friedlingen’deki (friğtlinın) sınır kapısı komple yeniden yapıldı. Ayrıca tramvay oraya bayağı dik bir rampayla köprüyü tırmanıyor. İsviçre tarafında ise bilhassa limanı geçmek zordu. Bunlar çok trafikli, acaip raylı ve dar yerler. Yine Almanya’da Alman Demiryolu’nun 14 raylık/yolluk tren kesimini geçmek de haylı zordu (yok, Marmaray değil, külüstür bir Alaman yük aksı).

Evveeet … buralardan şimdilik bu kadar. Bu projeyi ben de çok merak ediyorum. Senelrdir Basel’e limanı üzerinden giriş yaptığımda bu inşaatlardan dolayı çok sıkışırım, rayların o köprüdeki dikliği de beni hep şaşırtmıştı. Bakalım nasıl olacak bunlar. Weil’de hattın sonradan uzatılması sözkonusu. Zaten, ne yazık ki demeli, böyle projelerde tabiîki hep para böyyük bir konu. Gereken paraları da sökemediklerinden ilk başta istenen sondurağı gerçekleştiremediler. Ama onu da yaparlar bir gün. Bundan sonraki ikinci önemli proje de Strasbourg’tan Kehl’e tramvay uzatması olacak. O biraz daha kuzeyde, Fransa–Almanya sınırötesi işletme. Orada da zaten otobüsler işliyor. Kehl eskiden Strasbourg’un bir semtiydi. Sonra Almanya-Fransa sınırı Ren üzerinden bunu böldü. Tarihî açıdan bugünkü Fransa Alzas bölgesi bir Alman bir Fransız, bir Alman, bir Fransız idi. Yani bayağı bir gel git vardı. Komik olan, Fransa’daki Mulhouse (müluuz) kenti de bir zamanlar İsviçre’ye aitti. Öyle siyasî sınır değişiklikleri oldu, yaşandı ve hâlâ (bugün savaşsız) yaşanıyor (İsviçre ile Almanya arasında bir ada İsviçre’den Almanya’ya verildi, harita hatası olmuşmuş onlarca sene …). Halk bütün bu alanda aşağı yukarı aynı/benzeri bir dil konuşur: Alemanca; Fransa’da ek Fransızca da tabiîki. Bu »Almanca«’nın bir türü (biz Türkçede Almanya’nın diline Almanca diyoruz, bu işi biraz karıştırıyor, Doyç veya Cermen desek, daha kolaydı, çünkü »hakiki« Almanca işte bu güney Aleman-Bölgesinde, yani buralarda, konuşuluyor, her üç ülkede (Avusturya’nın Bregenz kısmında da, eder dört)).

Tramvayla ilgili kaynak (Almanca): http://www.badische-zeitung.de/die-tram ... in-betrieb

“Dünyadan Haberler - Duyurular” sayfasına dön

Kimler çevrimiçi

Bu forumu görüntüleyen kullanıcılar: Hiç bir kayıtlı kullanıcı yok ve 2 misafir